Dr. Shokarovski për REPER: Mos prisni që zemra ta “tregojë” problemin – mateni tensionin, lëreni duhanin dhe dilni për shëtitje

“Në praktikën time shoh pacientë në tryezën e operacionit në të 40-at, ndërsa te shumë prej tyre kjo histori ka nisur pikërisht me zakone të këqija – pirja e duhanit, konsumimi i tepërt i alkoolit, mënyra sedentare e jetesës, konsumimi i tepërt i kripës dhe ushqimit të shpejtë, si dhe mungesa kronike e gjumit dhe stresi”, thotë kardiokirurgu Marjan Shokarovski për REPER.

Zemra nuk duhet të presë alarmin: Kardiokirurgu Shokarovski me këshilla për ta mbrojtur çdo ditë

Edhe pse zemra ka Ditën e saj Botërore, kujdesi për të nuk duhet të kufizohet vetëm në një ditë. Ajo duhet të mbrohet çdo ditë, përpara se të shfaqet problemi. Sepse, siç thotë kardiokirurgu dr. Marjan Shokarovski, “kirurgjia më e mirë e zemrës është ajo që nuk ka nevojë të kryhet kurrë”.

Në një intervistë për Reper.mk, Shokarovski thekson se nuk duhet të presim që zemra të japë sinjalin e parë të alarmit. Ai apelon për kontrolle të rregullta dhe ndryshime të vogla, por të rëndësishme në përditshmëri.

“Mateni presionin, lëreni cigaren, dilni sot për një shëtitje. Hapa të vegjël, çdo ditë, bëjnë një ndryshim të madh”, këshillon ai.

Sipas tij, baza e një zemre të shëndetshme është e thjeshtë: aktivitet fizik i rregullt, të paktën 30 minuta ecje të shpejtë në shumicën e ditëve të javës, ushqim i pasur me perime, fruta, peshk dhe vaj ulliri, ndërsa duhet të reduktohen kripa, sheqeri dhe ushqimet e përpunuara.

Shokarovski veçon veçanërisht “armiqtë e heshtur” të zemrës – presionin e lartë të gjakut, kolesterolin e lartë dhe diabetin. Për vite me radhë, ato mund të mos shkaktojnë simptoma, por ndërkohë dëmtojnë vazhdimisht enët e gjakut.

“Çdo i rritur duhet t’i dijë numrat e tij: presionin, kolesterolin dhe sheqerin”, thekson kardiokirurgu.

Ndër zakonet që duhet të eliminohen, ai vendos në krye duhanpirjen, në çdo formë. Pas saj rendit konsumimin e tepërt të alkoolit, mënyrën sedentare të jetesës, konsumimin e tepërt të kripës dhe ushqimeve të shpejta, si dhe mungesën kronike të gjumit.

Sipas tij, nuk duhet nënvlerësuar as stresi, pasi stresi afatgjatë mund të rrisë presionin e gjakut dhe shpesh të çojë drejt zakoneve të tjera të dëmshme.

“Gjatë punës sime shoh pacientë në sallën e operacionit edhe në të 40-at, dhe te shumë prej tyre kjo histori ka filluar pikërisht me këto zakone”, thotë Shokarovski.

Cili është ndikimi i cigareve klasike dhe elektronike?

Cigaret elektronike nuk janë një alternativë e padëmshme, edhe pse shpesh reklamohen si të tilla. Shumica përmbajnë nikotinë, e cila përshpejton pulsin, rrit presionin e gjakut dhe ngushton enët e gjakut. Hulumtimet tregojnë gjithashtu dëmtim të murit të brendshëm të enëve të gjakut, si dhe stres oksidativ. Këto janë pikërisht mekanizmat që çojnë në aterosklerozë. Pasojat afatgjata ende po studiohen, por të dhënat e deritanishme nuk janë inkurajuese. Jam veçanërisht i shqetësuar për të rinjtë, tek të cilët cigaret elektronike shpesh janë një portë hyrëse drejt varësisë nga nikotina. Kombinimi më i keq është “përdorimi i dyfishtë”, përkatësisht përdorimi i cigareve klasike dhe elektronike. Këshilla ime si kardiokirurg është e qartë: më e mira për zemrën është të jesh plotësisht pa nikotinë.

Kur duhet të drejtohen qytetarët te mjeku që të mos jetë tepër vonë?

Urgjentisht, pa pritur, duhet të telefononi në 194 ose 112 në rastet e mëposhtme:

Dhimbje, shtrëngim ose presion në gjoks që zgjat më shumë se disa minuta, veçanërisht nëse përhapet drejt krahut të majtë, qafës, nofullës ose shpinës; mungesë e papritur e ajrit, djersë e ftohtë, të përziera ose dobësi; dobësi e papritur në njërën anë të trupit, shtrembërim i gojës ose vështirësi në të folur.

Te infarkti vlen rregulli “koha është muskul”. Çdo minutë e humbur do të thotë humbje e indit të zemrës. Bëj apel edhe për kontrolle në kohë. Lodhja e shtuar, ënjtja e këmbëve, rrahjet e parregullta të zemrës, mungesa e ajrit gjatë sforcimit, të cilën më parë nuk e keni pasur: këto janë shenja për kontroll te mjeku, pa vonesë. Personat mbi 40 vjeç, veçanërisht ata me histori familjare të sëmundjeve të zemrës, duhet të bëjnë kontrolle të rregullta parandaluese.

Nëse do t’u dërgonit vetëm një mesazh të gjithëve, cili do të ishte ai?

Mos prisni që zemra t’jua “tregojë” problemin. Kirurgjia më e mirë e zemrës është ajo që nuk duhet të kryhet kurrë. Mateni presionin e gjakut, lëreni cigaren, bëni një shëtitje sot. Hapat e vegjël, çdo ditë, bëjnë një ndryshim të madh, thekson kardiokirurgu Shokarovski për REPER.